Tijdlijn: Bouw van de spooronderdoorgang

In februari 2024 zijn ProRail en gemeente Dijk en Waard gestart met de voorbereidingen voor de bouw van de spooronderdoorgang. Er zijn bomen gekapt langs de Zuidtangent en sloten gedempt. Dit was mogelijk door de aanleg van een nieuw gemaal, dat in 2023 door in opdracht van gemeente Dijk en waard samen met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) is gemaakt om de polder droog en klimaatbestendig te maken. 
In het kader van het Rijksprogramma ‘Hoogfrequent spoor’ worden op het traject Amsterdam-Heerhugowaard (ook wel ‘Zaancorridor’ genoemd) op drie plaatsen tunnels onder het spoor aangelegd. In oktober 2022 kreeg Dijk en Waard een EU-subsidie toegekend voor de voorbereiding van de werkzaamheden aan de spooronderdoorgang.

In mei 2024 onthulden wethouder Nils Langedijk, Marcel Martens van ProRail en Jaap van Beek van aannemerscombinatie Mobilis-Hegeman het bouwbord om de start van dit belangrijke project te markeren. Wethouder Nils Langedijk: “Dit is de grootste ingreep die we de komende jaren doen in het Stationskwartier. De aanleg van deze onderdoorgang verbetert de verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Bovendien zijn hierdoor snellere treinverbindingen en woningbouw mogelijk.”

Op 3 september 2024 start de bouw van het spoordek op het voormalig Feenstra-terrein, naast station Heerhugowaard. Molbilis-Hegeman gaat 6 maanden aan de slag met het dak van de tunnel waar de trein overheen zal rijden. “Het spoordek is 40 meter lang, 16 meter breed en weegt 1500 ton”, vertelt René van Deuveren, technisch directeur van Hegeman Bouw en Infra. “Heel mooi dat wij dit terrein hiervoor kunnen gebruiken.” Een eerste livestream start zodat mensen thuis de bouw van het spoordek kunnen volgen.

Direct na de kerstvakantie is de spooroverweg in de Zuidtangent afgesloten voor alle verkeer. In samenwerking met de Provincie Noord Holland en gemeente Alkmaar zijn verkeersmaatregelen uitgevoerd om de regio bereikbaar te houden. Een tweede webcam maakt de werkzaamheden op de Zuidtangent voor iedereen zichtbaar. Ook het kruispunt Stationsplein wordt aangepast op de nieuwe situatie, met verkeerslichten en veilige oversteekplekken voor fietsers en voetgangers. Autoverkeer, (brom)fietsers en voetgangers worden omgeleid via adviesroutes. De inwoners van Dijk en Waard hebben zich goed aangepast, waardoor het verkeer goed is blijven doorstromen. We hopen dat iedereen blijft meewerken, ook deze laatste maanden totdat de spooronderdoorgang open gaat.

Een belangrijke mijlpaal van het project is het inrijden van het spoordek. Tijdens een 6-daagse treinvrije periode wordt dit indrukwekkende werk volbracht. Marcel Martens van ProRail: “In deze periode rijden we het spoordek, het plafond van de onderdoorgang, op zijn plek. Daarvoor halen we eerst de sporen weg en graven we de spoordijk weg. Als het spoordek is geplaatst leggen we de sporen terug. Het is echt millimeterwerk met een strakke planning. Meekijken kan trouwens, via een livestream. Er staan twee camera’s op het werk gericht.” En dat gebeurde: 1075 mensen zitten aan hun laptop of tablet gekluisterd op dit spectaculaire moment.

De bouwhekken gaan open op 21 juni. Zo’n 500 bezoekers zien de spooronderdoorgang in wording van dichtbij. Zij laten zich rondleiden door experts van ProRail, Mobilis-Hegeman en gemeente Dijk en Waard.

Naast de spooronderdoorgang komt een viaduct over de Zuidtangent, met aansluiting op de Gildestraat, waar veel beton bij komt kijken. “Samen met het verdwijnen van de spoorwegovergang zorgt dit viaduct voor een verkeersveilige situatie en een betere doorstroming van het gebied’’, aldus Rob Knijn, technisch projectleider bij gemeente Dijk en Waard. “De omgeving ziet er na de bouw van de spooronderdoorgang helemaal anders uit. Oversteken van de Gildestraat naar de Industriestraat kon vaak alleen als de spoorbomen dicht waren, zo druk was het. In de toekomstige situatie gaat het verkeer via het nieuwe viaduct over de Zuidtangent.”

Bureau Mothership en kunstenaar Gabriel Lester werkten samen aan een kunstwerk voor de tunnelwand van de spooronderdoorgang. Eén tunnelwand wordt volledig bedekt met een uniek 3D-kunstwerk, bestaande uit glinsterende glazen druppels op terracotta tegels. Kunstenaar Gabriel Lester: “Het gaat erom dat mensen zich welkom voelen op een plek. De tegels vormen samen een patroon van glasbolletjes die lijken op waterdruppels. Dit is nog nooit eerder toegepast. Dijk en Waard krijgt iets heel bijzonders.”
Aan het Stationsplein naast het kantoor van HHNK wordt een ondergronds rioolgemaal gebouwd, om het afvalwater van het Stationskwartier af te voeren.

Dit voorjaar kunnen we allemaal genieten van verkeer dat beter doorstroomt en veiliger is. De spooronderdoorgang is dan niet meer weg te denken uit Dijk en Waard.